اظهارات متناقض اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، فاصله عمیق میان محاسبات او و واقعیت ایران را آشکار کرده است. آنچه او اکنون در اعترافی ناخواسته بیان کرده است، در واقع حاصل فروپاشی دو خطای راهبردی بنیادین در درک او از ماهیت جمهوری اسلامی ایران است.

خطای اول: ساختار قدرت مبتنی بر افراد نیست

ترامپ گمان می‌کرد با حذف فیزیکی فرماندهان و مسئولان، نظام ایران ظرف سه روز فرو می‌پاشد. اما او نتوانست معمای اصلی جمهوری اسلامی را درک کند: قدرتی که در ۴۷ سال گذشته بر پایه نهادها و باورهای مردمی شکل گرفته، به هیچ فردی وابسته نیست.
تجربه میدانی نشان داد هر مسئول و فرماندهی که مورد هدف قرار می‌گیرد، بلافاصله چندین جایگزین انگیزه‌مند جای او را می‌گیرند، بدون آن که کوچک‌ترین اختلالی در امور کشور یا عملیات‌های دفاعی ایجاد شود. این ساختار، ضربه‌پذیر نیست.

خطای دوم: مردم را جدای از نظام پنداشت

ترامپ فریب جنگ روانی گسترده رسانه‌های تحت امر خود را خورد و تصور کرد می‌تواند میان مردم و نظام فاصله بیندازد. او با همین توهم، وعده پایان سه‌روزه کار ایران را می‌داد.
اما واقعیت برخلاف محاسبات او رقم خورد. امروز او می‌بیند مردم ایران نه تنها از نظام جدا نشده‌اند، بلکه هر روز با حضوری پرشورتر از روز قبل، در میدان‌ها حاضرند و زیر بار زور نمی‌روند. این وحدت تا حدی است که او دیروز در تازه ترین دروغ خود ناخواسته اعتراف کرد مردم ایران مخالف مذاکره اند و برای همین است که مسئولین ایران می ترسند اعلام کنند که می خواهند مذاکره کنند!

تناقض‌گویی‌های امروز ترامپ — از ادعای همراهی مردم تا اعتراف ضمنی به منفوریت آمریکا — بازتاب برخورد دو خطای راهبردی او با دیواری از واقعیت است. ساختار ایران که نه به افراد وابسته است و نه از مردم جدا، تمام معادلات او را نقش بر آب کرده و او را به هذیان‌گویی کشانده است.